fbpx

Jako Centrum Sztuki i Rekreacji MOVYTZA oferujemy wysokiej jakości zajęcia ruchowe. Aerial Joga, Pilates CORE, Joga, Taniec oraz Fitness w Rybniku. Ponadto organizujemy wydarzenia kulturalne dla dzieci i dorosłych.

+48 692 769 545 ul. kard. Bolesława Kominka 43a, Rybnik Pon. - Ndz. 9.00 - 21.00
Znajdziesz nas
Image Alt

MOVYTZA

Paulina Dziurosz - Dietetyk kliniczna oraz sportowa. Aktualnie związana z Centrum Sztuki i Rekreacji MOVYTZA w Rybniku.

5 mitów na temat dietetyki

W swojej praktyce zawodowej często spotykam się z funkcjonującymi w społeczeństwie nieprawdziwymi informacjami, mitami na temat dietetyki. Mimo, że temat zdrowego żywienia i ogólnie rzecz biorąc dietetyki jest coraz bardziej znany przez przysłowiowego „Kowalskiego” i popularny, to nadal spotykam się z wieloma mylnymi wyobrażeniami na temat żywienia i funkcjonowania. Przechodząc przez różne środowiska dietetyczne odkryłam też wiele chwytów marketingowych, które nie odnajdują uzasadnienia w praktyce, nie zmieniają wartości otrzymanego produktu. Dzisiaj spróbuję określić 5 najpopularniejszych moim zdaniem mitów dotyczących dietetyki.

Dietetyka w Rybniku, czyli Centrum Sztuki i Rekreacji MOVYTZA ma do zaoferowania kompleksowe usługi związane z Twoim zdrowiem. Sprawdź naszą ofertę!

1 

Stosowanie zdrowej diety jest bardziej kosztowne

Otóż w zupełności to nie jest prawdą. Analizując wiele jadłospisów pod względem zarówno jakości jak i kosztorysu posiłków, często dochodziłam do wniosków wręcz odwrotnych. Aby pokazać tą różnicę posłużę się klasycznym przykładem obiadu w postaci kotleta smażonego z ziemniakami i kapustą zasmażaną w porównaniu do ryżu curry z pieczarkami i indykiem. Celowo wybrałam obiady z dodatkiem mięsnym.  Koszt pierwszego obiadu to około 6,07 zł, natomiast drugiego – około 4,43 zł. Rozkładając powyższe ceny na czynniki pierwsze, otrzymujemy następującą tabelę:

Obiad I- Kotlet schabowy z ziemniakami i kapustą zasmażaną Obiad II- Ryż curry z pieczarkami i indykiem
Schab wieprzowy bez kości 100g – 2,6 zł

(25,50zł/kg)

Pierś z indyka 100g- 1,8zł

(17,99zł/kg)

Bułka tarta 8g- 5 gr

(2,79zł/ 450g)

Jajo kurze 1 szt.- 1,5 zł

(14,99zł/ 10 szt.)

Ziemniaki 180g- 43 gr

( 2,41 zł/kg)

Ryż brązowy 90 g- 52 gr

(5,73 zł/kg)

Olej rzepakowy(do smażenia) 20g- 12 gr

(4,99 zł/kg)

Olej rzepakowy(dodatek do potrawy) 5g- 3 gr

(4,99 zł/kg)

Kapusta biała 200g- 40 gr

(1,99 zł/kg)

Bulion warzywny 500g- 72 gr

(4,99 zł/ 160g)

Masło 15g- 32 gr

(4,29 zł/ 200g)

Kukurydza konserwowa 45g- 28 gr

(2,60 zł/ 425g)

Mąka pszenna 5g- 2 gr

(3,51 zł/kg)

Curry 2g- 4 gr

(1,99 zł/ 20g)

Boczek 40g- 54 gr

(13,5zł/kg – bez skóry)

Orzechy brazylijskie 12g- 1 zł

(12,89 zł/ 200g)

Koperek 3g- 9 gr

(1,99 zł/ pęczek)

Czosnek 5g- 4gr

(7 zł/ kg)

798 kcal 627,9 kcal

 

Analiza następujących danych jasno podkreśla, że zarówno pod względem wartości kalorycznej jak i pod względem jakości i ceny posiłku twierdzenie, że zdrowe posiłki są drogie to mit. Szczególnie oszczędzamy stosując dietę opartą o sezonowe produkty, dostępne w danym czasie w najwyższej jakości i najlepszej cenie. Zdrowa dieta nie musi wcale zawierać egzotycznych produktów, których cena jest wysoka. Stosowanie produktów z naszej szerokości geograficznej jest równie zdrowe, a dodatkowo ekonomiczne.

2 

Owoce to produkt, który można spożywać bez ograniczeń w zamian za słodycze

Owszem owoce są zdrowym produktem i alternatywą słodyczy, natomiast nie mogą być spożywane bez ograniczeń. Produkty te są bogate w fruktozę czyli cukier prosty, dotyczy go ta sama zasada co glukozy, tzn. spożywana w nadmiarze może być szkodliwa dla zdrowia. Spożywanie nadmiaru cukrów prostych (w tym fruktozy zawartej w owocach) może prowadzić do rozwoju nadwagi i otyłości a także cukrzycy typu II. Szczególnie uczulam osoby chorujące na cukrzycę przed nadmiernym stosowaniem fruktozy jako zamiennika cukru. Fruktoza nie podnosi poziomu insuliny we krwi dlatego często sięgają po nią diabetycy. Fruktoza metabolizowana jest w wątrobie, podczas tego procesu wytwarzane są również produkty uboczne w tym toksyczny kwas moczowy. Nadmiar tego związku w organizmie może prowadzić do rozwoju zespołu metabolicznego czy podnosić ciśnienie tętnicze krwi. Warto jednak wiedzieć, że na takie negatywne skutki możemy się narażać jedząc na raz ok 50-70 gramów fruktozy. W praktyce musielibyśmy spożyć około siedem jabłek jedno za drugim.

3 

Jeżeli decydujemy się na pieczywo to wybór ciemnego to zawsze dobry wybór

Niestety jest to mit. Wybierając ciemne pieczywo musimy bardzo uważnie dokonać wyboru. Wielu producentów, w celu zachęcenia klienta do zakupu pieczywa, stosuje dodatki do żywności – karmele powodujące, że pieczywo jest ciemne, ale nie ma nic wspólnego z pełnoziarnistą mąka. Kolejnym aspektem, który należy tu poruszyć to kaloryczność wybieranego pieczywa. Niejednokrotnie wybieramy pieczywo, które w dużym stopniu składa się z nasion, np. słonecznika. Powoduje to znaczący wzrost kaloryczności pieczywa. Nie oznacza to, że pieczywo jest mniej zdrowe wręcz przeciwnie – dostarcza wiele dodatkowych, cennych składników pokarmowych natomiast ze względu na swoją kaloryczność nie zaleca się tego typu pieczywa w wielu chorobach oraz diecie redukcyjnej.

4 

Ujemne kalorie produktów

Kalorie to coś na co dużo ludzi, szczególnie tych martwiących się o własną masę ciała. Wielu z nas poszukuje cudownych produktów, które sprawią, że z minimalnym wysiłkiem uzyskamy wymarzony cel. Niestety w żadnej dziedzinie, tak jak i w dietetyce, nie ma cudownych rozwiązań, nie kosztujących nas zaangażowania i pracy. Prawdą, uznanym faktem w dietetyce jest następująca zasada, która dotyczy kalorii dostarczanych przez żywność. A mianowicie spożywanie 1g białka i węglowodanów dostarcza organizmowi 4kcal, natomiast spożywanie 1g tłuszczów 9kcal. Dodatkowo warto wspomnieć o termogenezie poposiłkowej, w zależności od składu posiłku wzrost ciepła w organizmie po spożyciu posiłku może wynosić od 6- 10% dobowych wydatków energii. Wytwarzanie ciepła jest efektem zwiększonego zużycia energii związanego z trawieniem żywności. Najwięcej energii potrzebnej jest na strawienie białka. Założeniem twierdzenia o ujemnych kaloriach jest spożywanie produktów bardzo niskokalorycznych oraz wysunięcie wniosków, iż strawienie ich spowoduje zużycie większej ilości kalorii niż one dostarczają, co powoduje ujemny bilans kaloryczny. Brzmi dobrze prawda? Otóż jest to niebyt poprawny skrót myślowy. W grupie tych produktów określanych mianem ujemnych kalorii znajdują się warzywa i owoce, np. ananas, grejpfrut, szparagi czy seler naciowy. Są to produkty o dużej zawartości błonnika pokarmowego, poprawiającego pasaż jelitowy. W konsekwencji większego spożycia błonnika regulowane są wypróżnienia, usprawnione trawienie oraz zwiększone uczucie sytości. Zatem efektem stosowania takich produktów może być utrata masy ciała, nie jest to jednak wynikiem ujemnych kalorii produktów, ponieważ takie nie istnieją.

5 

Im więcej gadżetów ma dietetyk tym lepszy z niego fachowiec

Z przykrością muszę przyznać, że każdy dietetyk mimo swojej wiedzy i wszelkich starań nie jest w stanie przeskoczyć marketingowych chwytów szeroko rozreklamowanych i kojarzonych z czymś cennym. Udając się na wizytę bardzo często zwracamy uwagę na przysłowiowe „bajery”. Im więcej urządzeń ma w swoim gabinecie dietetyk tym lepiej to o nim świadczy i ma więcej klientów. Niestety nie zawsze idzie to w parze z wykształceniem i wiedzą fachowca. W gabinetach najczęściej możemy spotkać sprzęty służące ocenie składu ciała za pomocą bioimpedancji elektrycznej. Uzyskujemy ładny wydruk i tonę niepotrzebnych, nie do końca rzetelnych informacji. Obecnie za metody rzetelne, najdokładniejsze uważa się metodę oceny składu ciała za pomocą DXA (badanie densytometryczne wykorzystujące promienie X), metodę zanurzeniową  (ważenie w wodzie) oraz metodę BOD-POD (wykorzystujące pletyzmografię wypieranego powietrza). Wymienione metody dają wiele informacji dotyczących składu ciała. Jednak czy tak wiele informacji jest nam potrzebnych w stosowaniu diet redukcyjnych czy leczniczych? Otóż nie! Warto znać swoją masę kostną, kiedy mamy podejrzenie osteoporozy. Warto znać procent swojej tkanki tłuszczowej oraz stopień rozbudowania tkanki mięśniowej w poszczególnych partiach mięśniowych, jeżeli jesteśmy sportowcami na wysokim poziomie. W wyniku analizy metodą bioimpedancji elektrycznej podaje się zawartość wody w organizmie to wskaźnik mający odzwierciedlić nawodnienie organizmu co dietetyk może określić na podstawie wywiadu żywieniowego. W analizach składu ciała podawane wartości PPM określane są na podstawie wzorów, które zna każdy dietetyk a wiek metaboliczny to porównanie wskaźnika podstawowej przemiany materii do średniej, jest to w sumie bezużyteczne dla dietetyka i nierzetelne dla osoby, której dotyczy. Kiedy w gabinecie pojawia się klient dietetykowi tak naprawdę wystarcza waga i miara krawiecka. Dodatkowo ważny jest wywiad żywieniowy i wiedza a „jadłospis szyty na miarę” to składowa powyższych. Nie potrzeba analizatoru składu ciała aby ocenić rozmieszczenie tkanki tłuszczowej oraz ocenić efekty diety. Z przykrością muszę też przyznać, że pomiary są często nieprawidłowe. Wystarczy nie do końca zastosować się do zaleceń badań, wypić przed badaniem szklankę wody i już zmieniają się całkowicie pomiary. Wiele aspektów ma wpływ na wynik badania, sam dietetyk też ma wpływ na niektóre w związku z tym uważam, że obecność takiego sprzętu nie jest konieczna a nawet czasem zbędna.

Jeśli zainteresował ciebie, drogi czytelniku bądź czytelniczko, artykuł – zapraszamy do zapoznania się z naszymi specjalistami, którzy podejmą się współpracy i pomogą w odnalezieniu życiowego balansu.

Żródła:

  • Ciborowska H., Rudnicka A., 2017. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Warszawa: Wydawnictwo PZWL.
  • Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B. i wsp.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
  • Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B.: Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych. Instytut Żywności i Żywienia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.
  • Willson C. (2010). „The Forbidden Fruit?” – t-nation.com (25.05.2021)
  • Sajór I. (2018) – „Unikaj owoców, bo mają cukier” – https://ncez.pzh.gov.pl (25.05.2021)
  • Baum i inni, Żywienie : atlas i podręcznik, wyd. Wyd. 1. pol., dodr., Wrocław: Edra Urban & Partner
  • http://www.tanitapolska.pl/baza-wiedzy/analiza-wynikow-pomiarowych (25.05.2021)
DODAJ KOMENTARZ